OSMANLI KÖTÜ
YÖNETİLDİĞİ İÇİN YIKILDI
I. Dünya Savaşı’na Almanya’nın
yanında giren Osmanlı İmparatorluğu’nun savaşı kazanamadığı için yıkıldığı ve
yıkılışta da en önemli faktörün kötü yönetilmesi olduğu klişesine ne demeli… Oysaki
söz konusu olan durum devletin yıkılması değil, monarşi rejiminin miadını
doldurmasıdır. Nasıl mı?
Tarih boyunca her çağın bir özelliği
olmuştur. Medeniyetler yerlerinde saymamış çağın gereklerine göre sürekli
olarak yönetimsel, toplumsal hatta dinsel anlamda bir sürü değişim yaşanmıştır.
Tabiat kuvvetlerine, güneşe, aya tapan insanlar önce topluluklar halinde
yaşamaya başlamış, sonra köyler kurulmuş derken ilk devletler oluşmuştur, tek
tanrılı dinlerle birlikte... Örneğin İlkçağ monarşilerin çağı olmuştur ve
semavi dinlerin... Toplumlarda sınıf sistemi oluşmuştur mesela… Bir dönem
kölelik yaygınlaşmıştır, aristokrasi doğmuştur. Sonra özgürlük ve eşitlik
düşüncesi hakim olmuştur tüm dünyaya…19. yüzyıl ise monarşilerin sonunu getiren,
yerlerini meşrutiyet ya da cumhuriyet idarelerine bırakan bir yüzyıldır.
Osmanlı
İmparatorluğu’nun yıkılışı da tam olarak hanedan egemenliğine dayalı bir
yönetim şekli olan monarşinin son bulmasıdır aslında… Tıpkı diğer monarşiler
gibi… Fransa tarihi boyunca krallıktan cumhuriyete, cumhuriyetten imparatorluğa
ve imparatorluktan tekrar cumhuriyete geçmiştir örneğin… Rusya’da monarşi,
Osmanlı ile eş zamanlı son bulmuştur tıpkı Avusturya Macaristan ve Alman
İmparatorluğu’nda olduğu gibi… I. Dünya Savaşı tüm hanedanlıkların sonunu
getirmiştir kısacası… Almanya’da Hohenzollern, Avusturya’da Habsburg, Rusya’da
Romanov, bizde ise Osmanlı Hanedanı… Almanya’da
rejim değişikliği olarak anlatılır bu durum. Avustrurya- Macaristan
İmparatorluğu ise Avusturya ve Macaristan olarak parçalanmıştır. Fransa tarihi
boyunca Fransa olarak kalabilmeyi başarmıştır. İngiltere sembolik krallığı ile
meşrutiyetini hala korumaktadır. Rusya’da çarlık rejimi yıkılarak yerine Sovyet
Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin kurulmasıdır olay… Kötü yönetildiği için
yıkılan tek devlet Osmanlı’dır yani… Daha doğrusu öyle anlatılan…
